Küçük esnafın gündeminde kart komisyonu ve kira maliyeti var

Yalıkent Ticaret Odası, kent genelinde faaliyet gösteren 1.200 küçük ölçekli işletmeyle temmuz ve ağustos aylarında yaptığı anketin sonuçlarını 28 Ağustos'ta açıkladı. Ankete katılan işletmelerin yüzde 71'i beş kişiden az çalışanı olan işyerleri; sektör dağılımında ise gıda perakendesi, hazır giyim ve kişisel bakım hizmetleri ilk üç sırada yer alıyor.

Sonuçlara göre işletmelerin en sık dile getirdiği üç maliyet başlığı sırasıyla kart komisyon oranları, dükkân kirası ve enerji giderleri oldu. Katılımcıların yüzde 63'ü kart komisyonlarının işletme kârlılığında belirleyici hale geldiğini belirtirken, yüzde 49'u son bir yılda kira sözleşmesinin yenilendiğini bildirdi.

Anketin dikkat çeken bulgularından biri ödeme yöntemi dağılımındaki değişim. İşletmelerin yüzde 58'i bir yıl öncesine göre nakit tahsilat payının azaldığını, temassız ve mobil ödemelerin arttığını ifade etti. Gıda perakendesinde nakit payı hâlâ yüzde 31 seviyesinde iken, kişisel bakım hizmetlerinde bu oran yüzde 12'ye kadar iniyor.

Yalıkent Ticaret Odası Küçük İşletmeler Komisyonu Başkanı Ferhat Öztuğrul, anketin bir talep listesi değil, durum tespiti olduğunu belirtti. Öztuğrul, komisyonun kart komisyonu konusunda ölçekli işletmelerle küçük esnaf arasındaki oran farkını inceleyen ayrı bir çalışma başlattığını, sonuçların yıl sonunda paylaşılacağını söyledi.

Ankette işletmelerin dijital araç kullanımı da soruldu. Katılımcıların yüzde 44'ü stok takibini hâlâ defter veya elektronik tablo ile yürüttüğünü, yüzde 26'sı ise herhangi bir muhasebe yazılımı kullanmadığını belirtti. Oda, bu başlıkta ücretsiz eğitim programı düzenleyeceğini duyurdu.

İstihdam tarafında ise tablo göreli olarak durağan. İşletmelerin yüzde 68'i son bir yılda çalışan sayısını değiştirmediğini, yüzde 19'u azalttığını, yüzde 13'ü artırdığını bildirdi. Eleman bulmakta zorlandığını söyleyenlerin oranı yüzde 37 olarak ölçüldü.

Enerji gideri başlığında sektörler arasında belirgin fark var. Ankete göre soğutma ekipmanı kullanan gıda perakendecilerinde enerji giderinin toplam maliyet içindeki payı yüzde 18'e ulaşırken, hazır giyimde bu oran yüzde 6 seviyesinde kalıyor. İşletmelerin yüzde 31'i son bir yılda enerji verimliliği amacıyla aydınlatma ya da soğutma ekipmanını yeniledi.

Anket ayrıca işletmelerin çevrimiçi satış durumunu ölçüyor. Katılımcıların yüzde 22'si internet üzerinden de satış yaptığını, bu satışların cirodaki payının ortalama yüzde 14 olduğunu bildirdi. Çevrimiçi satış yapmayanların en sık gösterdiği neden ise kargo ve iade süreçlerini yönetecek personel bulunmaması oldu.

Oda, aynı anketi altı ayda bir tekrarlayarak zaman serisi oluşturmayı planlıyor. Bir sonraki ölçümün şubat ayında yapılacağı, o dönemde kira yenileme başlığının ayrı bir bölüm olarak ele alınacağı açıklandı.